Aitutaki

Er zijn lagunen, en dan is er de lagune van Aitutaki. Reisschrijvers, onderzoekers en backpackers die de hele Stille Zuidzee hebben afgereisd, komen steevast terug met dezelfde conclusie: dit blauwgroene wateroppervlak, omgeven door koraalriffen en palmbomen en zo ondiep dat je de zeebodem tot ver uit de kust kunt zien, heeft geen gelijke. Aitutaki is geen eiland voor wie indruk wil maken — het is een eiland voor wie even wil vergeten dat de wereld meer is dan water, zand en wind.

Wat is Aitutaki precies?

Aitutaki is een van de vijftien eilanden die samen de Cookeilanden vormen, een zelfbesturend gebied in vrije associatie met Nieuw-Zeeland. Het atol ligt zo'n 220 kilometer ten noorden van Rarotonga, de hoofdstad van het eilandengebied, midden in de Stille Zuidzee. Geografisch gezien bestaat Aitutaki uit één hoofdeiland — bebost en heuvelachtig, met zo'n 1.800 inwoners — plus een brede driehoekige lagune die aan de zuidoostkant wordt afgeboord door een reeks kleine koraaleilanden, de zogeheten motu. Van die twaalf motu is het overgrote deel onbewoond en alleen per boot te bereiken.

De lagune beslaat zo'n 50 vierkante kilometer, maar is op de meeste plaatsen minder dan drie meter diep. Die ondiepe bak werkt als een naturel kleurenfilter: het licht breekt in het heldere water en verlicht de zandbodem van onderaf, waardoor de lagune gloeit in een kleur die het midden houdt tussen smaragd en aquamarijn. Aan de buitenkant van het rif slokt de oceaan dat licht op in zijn eigen, onheilspellend donkere blauw — een contrast dat van bovenaf, vanuit een vliegtuig of drone, nauwelijks te geloven is.

One Foot Island: het icoon van Aitutaki

Van alle motu is Tapuaetai — internationaal bekend als One Foot Island — verreweg de beroemdste. De naam verwijst naar een oude Cook-eilandse legende: een vader en zijn zoon vluchtten voor vijanden, maar alleen de vader wist zijn sporen te verbergen door in de voetafdrukken van zijn kind te stappen. De vijanden vonden slechts één set voetsporen en vertrokken onverrichterzake — vandaar de naam "één voet eiland".

Tapuaetai is een klein, plat koraalsandje met een handvol palmen, een primitieve pier en een postkantoortje dat wereldberoemd is om één reden: je kunt hier je paspoort laten afstempelen met de stempel van One Foot Island. Dat blauwe stempel — het silhouet van een voetzool boven de tekst "Aitutaki, Cook Islands" — is voor veel reizigers een reis op zichzelf waard. Het kantoortje is open wanneer een lagunecruise aanlegt, wat op werkdagen vrijwel dagelijks het geval is.

De lagunecruise: hoe je Aitutaki echt ervaart

Er is eigenlijk maar één manier om Aitutaki goed te zien, en dat is vanuit een boot. Meerdere operators — onder wie Bishop's Cruises en Teking Tours — bieden dagcruises van zes tot zeven uur aan die de gehele lagune aandoen. De route voert langs drie of vier motu, met tussenstops om te snorkelen boven het koraalrif, een barbecuelunch op One Foot Island, en tijd om die legendarische stempel te halen. De prijzen liggen doorgaans tussen NZD 130 en NZD 190 per persoon, inclusief snorkeluitrusting, handdoek en transfer vanuit het hotel. Kinderen betalen de helft.

Wie vanuit Rarotonga een dagtrip wil maken, kan bij Air Rarotonga een all-inclusive dagpakket boeken: heen- en terugvlucht, rondleiding over het hoofdeiland én een lagunecruise. Het vliegtuig landt op het kleine veld van Aitutaki — een van de kortste commerciële start- en landingsbanen van de wereld — en de dag is zo gevuld. Het pakket is populair en raakt in het hoogseizoen snel volgeboekt; reserveer dan ook weken van tevoren.

Snorkelen en natuur: wat leeft er in de lagune?

De Aitutaki-lagune is geen diep duikgebied maar een snorkelaarsparadijs. Door het ondiepe, heldere water zie je al snorkelend de bodem op drie meter diepte even goed als de lucht boven je. In de lagune leven kleurrijke rifvissen — papegaaivissen, koraalduivels, veelkleurige lipvissen — naast zeeschildpadden die regelmatig aan de oppervlakte lucht happen. Aan de buitenzijde van het barrièrerif verandert de wereld: de bodem valt steil weg en je bent ineens in open oceaan, met grotere vissen en af en toe een manta die langs zweeft.

Het rif zelf staat, anders dan op sommige populairdere bestemmingen, er relatief goed voor. De afgelegen ligging van Aitutaki — er zijn geen cruiseschepen en het eiland heeft geen internationale luchthaven — houdt de toerismestroom beperkt. Daardoor heeft de lagune minder te lijden van overbetreding dan vergelijkbare plekken in Frans-Polynesië of de Malediven. Dat relatief onaangetaste karakter is misschien wel het grootste wapen van Aitutaki: het is een bounty-eiland dat er nog echt als een bounty-eiland uitziet.

Praktisch: zo kom je er

Aitutaki is alleen per vliegtuig te bereiken. Air Rarotonga is de enige luchtvaartmaatschappij die de route vliegt en doet dat dagelijks in zo'n 27 vluchten per week, met vertrektijden die lopen van 08:00 tot 18:30 uur. De vluchtduur bedraagt circa 50 minuten. Een retourticket kost vanuit Rarotonga doorgaans tussen de NZD 420 en NZD 600, afhankelijk van het tijdstip en hoe vroeg je boekt. Wie naar Aitutaki vliegt vanuit Nederland, landt dus eerst op de internationale luchthaven van Rarotonga — na een lange vlucht met één of twee tussenstops, doorgaans via Auckland of Los Angeles (totale reistijd zo'n 20 tot 24 uur).

Op het eiland zelf zijn er geen luxe vijfsterrenresorts in de stijl van de Malediven, maar wel een handvol comfortabele boutique-lodges en kleinschalige bungalowcomplexen. Het Aitutaki Lagoon Private Island Resort ligt op een eigen motu in de lagune — het dichtstbij het cliché van "eigen eilandje" dat de Cookeilanden bieden. Wie liever zelfstandig reist, vindt betaalbare guesthouses en zelfvoorzienende bungalows in het dorp Arutanga.